Pioneros

Makinak eta Gizakia, gida historikoa (Patxi Aldabaldatrecu)

Hitzaurrea (Alberto Ortueta)

Patxi Aldabaldetrecuk Makinak eta Gizakia bere libu ruaren hitzaurrea idazteko eskatu zidanean, pozik hartu nuen eginkizuna. Izan ere, lagun handiak gara. Biok ere 30 urte baino gehiago daramagu makina-erremintaren mundu interesgarri eta zail honetan murgilduta, eta bizipen ugari izan ditugu elkarrekin.

Gaur egun teknologiaren karrera bizkorrean buru-belarri sartuta gaudenez, ez dugu aukerarik izaten, eta sarritan interesik ere ez, teknologiaren iraganari buruz hitz egiteko eta egungo mailara iristeko gainditu behar izan diren faseak gogoratzeko. Gainera, industriaren edo teknologiaren iraganaz hitz egiten dugunean, gehienetan beste herrialde batzuei buruz aritzen gara, esate baterako Erresuma Batua, Estatu Batuak edo Alemania, eta oso gutxitan gureari buruz. Baina guk ere badaukagu gure historia industriala, nahiz eta beharbada aipatutako herrialde horiek bezain distiratsua izan ez, hemen berandu burutu baitzen industri iraultza. Hala ere, beti izan gara oso oparoak ideiak eta proiektuak gauzatzen, hamaika esfortzu gogoangarriren artean.

Eta historia hori bera izan da gure orainaren jatorria, eta izango da, era berean, gure etorkizunaren oinarria. Eta hemen ez daga jada atzerapen nabarmenik, etorkizun oparoa baizik. Gure etorkizunaren oinarri izango dira teknologia propioa, baliabide pertsonalen prestakuntza iraunkorra, gestio-teknika modernoen aplikazioa, etengabeko globalizazio-prozesua, egituren hobekuntza eta, azken finean, lehiakortasun-maila hobetzea. Gaur egun munduko hamar estatu fabrikatzaile eta esportatzaile nagusien artean gaude gu ere, gutxi gorabehera Frantzia eta Erresuma Batuarekin parekatuta, eta kontuan izan behar da duela 25 urte pentsaezina zela herrialde horiekin konparaziorik egitea.

Liburu honen autorea beti izan da historiazale sutsua, eta lehendik ere argitaratuak ditu lan ugari. Horretarako, datuak bildu eta ikerketak egin behar izan ditu hainbat dokumentu mota aztertuz. Bestalde, makina-erremintaren industrian eman du bere bizitza profesional ia osoa, eta arlo hori oso ondo ezagutzen du, askok ez bezala. Eta zaletasun horretatik eta ezagutza horretatik lan bikain hau sortu du, Makinak eta Gizakia. Ez dut inoiz hain argitalpen zehatzik eta dokumentaturik ikusi gaur egun gure industrietan erabiltzen diren makina mota ezberdinen jatorriaren eta bilakaeraren inguruan. Izan ere, makina horien guztien erreferentzia historikoa ezagutzeko milaka urte atzera egin behar da, hain zuzen ere gizakiak bere eguneroko tresnak sortzeko harria eta metala transformatzen asmatu behar izan zuen garaira.

Liburu honen kapituluak irakurri ahala, irakurleak elementu ezberdinen bilakaerak ikusiko ditu: lehenengo materialak, erremintak, energi iturriak, neurri-sistemak eta hainbat makina mota. Makina mota bakoitzak bere jatorria eta historia propioa dauka, besteengandik ezberdina, esaterako tomuak, zulatzeko makinak, fresatzeko makinak, artezteko makinak, prentsak edo zizailak. Liburuaren bigarren zatia, berriz, sentikorragoa eta beroagoa da, makina-erremintaren arloko gure industriaren eboluzioa eta eboluzio hori posible egin zuten gizakiak aztertzen baititu. Zati honetan ere oso argi azaltzen da oraina eta etorkizuna bultzatzen dituen iragana. Eta iragana ezagutzeko gure burdinolen garaira jo behar dugu, burdin mea trebetasun handiz landu eta nekazaritzarako lanabesak, burdinesiak edo armak egiten zituzten garaira hain zuzen, beti ere gure arbasoen iniziatiba eta lanerako prestutasuna oinarritzat hartuta.

Industri tradizio horrek bultzatuta, lehendabiziko makinak fabrikatzen hasi ginen duela 100 urte baino gehiago, eta ordutik aurrera, Espainian 600 enpresa baino gehiago aritu izan dira momenturen batean makina-erremintak fabrikatzen.

Zenbat lagun eta zenbat aurpegi ezagun ikus ditzakegun aitzindarien eta enpresa-sortzaileen argazki bilduman! Zenbat anekdota kontatu ahal izango lizkigukete beraiek bai finantzaketa-arazoen inguruan, bai ekipo egokiak bilatzeko orduan, material egokiak aurkitu ezinean, aldian aldiko krisia gainditzeko ahaleginetan, eta baita arazoei irtenbidea aurkitzeko moduen inguruan ere! Beraiek eta beraien lana dira, dudarik gabe, makina-erremintaren arloko gure egungo industriaren ardatza. Eta gaur egun belaunaldi berriek beraien pausoak jarraitzen dituzte onda antolatutako enpresa modemoetan, euren produktu lehiakorrekin. Gaur egun, eta horri esker, makinak egiten dakigula eta makinak egitea gustatzen zaigula esan dezakegu, eta etorkizunean ere makina asko eta onak egiten jarraituko dugula.

Eta amaitzeko, makina-erremintaren sektorea maite dugun guztion izenean, nire eskerrik beroena adierazi eta zorionak eman nahi dizkiot Patxi Aldabaldetrecuri Makinak eta Gizakia lan bikainarengatik. ZORIONAK!